Ieke van den Burg, 27 juli 2009
Indonesië , Jayapura 33°

Studenten in Jayapura

Studenten in Jayapura


Investeren in onderwijs
Als investeren in onderwijs ergens dubbel en dwars de moeite waard is, dan is het wel in Papua. Toen het westelijk deel van dit op één na grootste eiland ter wereld nog een Nederlandse kolonie was (Nieuw Guinea), was onderwijs aan de Papua’s vooral een zaak van de missie en de zending, en stond het vooral in het teken van godsdienstonderwijs en bijbelonderricht. Pas vlak voor de begin zestiger jaren nog geplande onafhankelijkheid ging de Nederlandse overheid Papua’s tot bestuursambtenaar opleiden. Toen West Papua in plaats van onafhankelijk een provincie van Indonesië werd, hadden de nieuwe machthebbers geen behoefte aan het opleiden en zelfstandig maken van de Papua’s. Integendeel, zij stimuleerden vooral de zogenaamde transmigratie van Indonesiërs uit de dichtbevolkte Indonesische archipel naar “Irian Yaya”, zoals het toen genoemd werd. Inmiddels vormen de oorspronkelijke Papua bewoners zeker in de steden een minderheid. En op de universiteiten en opleidingen lijken zij nog sterker ondervertegenwoordigd.
Pas de laatste jaren zijn er ook in afgelegen kampongs veel scholen neergezet en is er een leerplicht ingevoerd. Echter door gebrek aan goede leraren en onderwijzers zijn er nog steeds veel jonge mensen die nauwelijks leren lezen en schrijven. Er moet nog heel wat gebeuren om te voorkomen dat er weer een nieuwe verloren generatie ontstaat zoals die van hun ouders!

Studiebeurzen
De Stichting Hapin verstrekt al enkele jaren studiebeurzen aan Papua studenten, sinds vorig jaar mede gefinancierd en gesteund door ASML Foundation. Op dit moment zijn er een kleine 150 beursstudenten, verspreid over 7 universiteitsteden met in totaal ruim 20 universiteiten in Indonesië, waarvan 2 in Papua zelf, in Jayapura en Manokwari. Het gaat om studenten van wie de ouders geen of onvoldoende geld hebben om studie en levensonderhoud van hun zoon of dochter in de universiteitsstad te bekostigen. Die moeten dan wel goede studieresultaten hebben en de studie binnen de minimaal daarvoor staande tijd afronden. Voor wie meer wil weten van dit project is een uitgebreid verslag van HAPIN beschikbaar.




Phile Bonay
Op woensdagmiddag 29 juli ontmoetten we de coördinator van het studiebeurzenprogramma in Jayapura, Phile Bonay, een sprankelende energieke Papua jongedame. Zij had geregeld dat we een aantal studenten konden spreken die zo’n Hapin beurs krijgen.

Phile Bonay (links op de foto) is sinds 2008 bij Hapin in dienst als coördinator voor het studiebeurzenprogramma in Jayapura. Ze komt daar zelf vandaan en is afgestudeerd als psycholoog. Zelf heeft ze niet zo’n Hapin beurs gehad, haar man wel. Ze is begin dertig, heeft drie kinderen van 10, 6 en 3 jaar. Samen met haar man en de (schoon)ouders bij wie ze inwonen, zorgt ze voor hen.










Vrijdagmiddagnetwerk
Iedere eerste vrijdag van de maand is Phile te vinden bij een boom op de campus van de theologische faculteit van Jayapura, die de naam draagt van één van de grondleggers van de theologische opleiding in Papua, dominee I.S.Kijne. De ca 30 studenten met een Hapin beurs in Jayapura kunnen daar dan langs komen en met Phile hun vorderingen en eventuele problemen doornemen. Tussendoor gebeurt dat natuurlijk bilateraal ook, maar die vrijdagmiddagen zijn effectief en gezellig, zegt Phile. Het is een soort netwerk dat ze ook onderling kunnen gebruiken. Zeker voor nieuwe studenten die zo vanuit een verafgelegen kampong in de grote stad terecht komen, voorziet dat in een grote behoefte.

Een warme woensdagmiddag in Jayapura
Ze heeft nu op woensdagmiddag 29 juli 2009 een aantal studenten bereid gevonden om zich door ons te laten interviewen en over beurzen en studentenleven te vertellen. We mogen daarvoor zelfs van een collegezaal in de faculteit gebruikmaken, waar het ondanks de open ramen nog steeds erg warm en broeierig is.
Jaap van der Werf, de baas van Phile, die alle Hapin activiteiten in Papua coördineert, vertaalt onze vragen in het Bahassa Indonesia en doet zelf ook volop mee in het gesprek dat zich ontspint.




Voorstelrondje(op de foto van rechts naar links)
Onze gesprekspartners die tussen de lessen door gehoor konden geven aan de uitnodiging van Phile stellen zich voor(van rechts naar links op de foto’s)
• Selfi Tigori, 23, is het oudste meisje uit een gezin van vier kinderen in Sorong en is bezig met het laatste semester van de studie antropologie. Ze zou graag doorstuderen voor haar master en hoopt dat Hapin daarvoor ook een beurs kan geven.
• Meli Uropmabin, 24, komt uit Oxibil, het Sterrengebergte in het midden van Papua tegen de grens met Papua New Guinee (PNG); hij wordt opgeleid tot mijnbouwkundig ingenieur en ontvangt al 3 jaar een Hapin-beurs.
• Agustina Adii, 22, komt van de wisselmeren in het zuidoosten, studeert geschiedenis met als specialisatie de geschiedenis van het onderwijs; ook zij heeft sinds drie jaar een beurs.
• Yofa Tifa Ramande, 23, komt van Seroui (op het eiland Yapen dat aan de noordwest kant ligt) en studeert medicijnen. Zij zit al in het tiende semester (de medicijnenstudie duurt relatief lang net als in Nederland) en volgt nu het praktijkdeel in het universiteitsziekenhuis. Zij heeft sinds twee jaar een beurs.
• Willy Warjukur (niet op de foto), 30, ook van Seroui, doet kunstacademie en richt zich vooral op de traditionele Papua kunst (houtsnijwerk en boombastschilderingen); ze heeft nu twee jaar een beurs en is bijna klaar met de basisopleiding. Ze helpt al mee in het onderwijs en heeft al een aantal malen werk geëxposeerd. Hapin heeft haar gevraagd om een aantal ontwerpen te maken die in Nederland op fair trade t-shirts gedrukt zullen gaan worden.

Studiefinanciering van de overheid
“Bestaat er geen studiefinanciering vanuit de overheid?” is vanuit onze Nederlandse logica natuurlijk de eerste vraag die we stellen.
Selfi legt uit: “In het begin van de studie in ieder geval niet. Het eerste jaar moet je zelf betalen. Voor veel ouders is dat een hoge drempel om te nemen. In het derde semester bepaalt de voorzitter van de studierichting wie van de derde semester studenten een beurs van overheidswege kan krijgen. Dat waren maar 3 van de ongeveer 24 studenten in mijn groep.” We vragen naar de selectiecriteria en krijgen de indruk dat er nogal wat willekeur bij komt kijken. “Studenten met hele goeie cijfers komen soms niet in aanmerking”. Ze hebben allemaal wel voorbeelden van die willekeur, waarbij opvalt dat studenten van Papua origine niet vaak in de prijzen vallen. “Daarom is het goed dat Hapin alleen Papua studenten selecteert”, onderstrepen Jaap en Phile.

Strijkstok
De hoogte van zo’n beurs is vergelijkbaar met die van Hapin, wordt geconstateerd, ca 3,5 miljoen roepia (een kleine 300 euro) per jaar, “maar dan minus administratiekosten”. Pardon? Ja er blijft wel eens wat aan de strijkstok hangen naar Indonesische gewoontes. “Zelfs als er praktijkstages worden gevolgd bij een bedrijf”, vertelt de aankomend ingenieur, “kan de universiteit studenten kosten in rekening brengen”. En ja, of dat de universiteit ten goede komt, of de individuele docent die die stage regelt, wie zal het zeggen…
Gelukkig is dat bij de Hapin beurzen niet aan de hand. Dat kunnen Jaap, Phile en Reinier met de hand op hun hart verzekeren. Vroeger waren daarover nog wel eens twijfels, ook ten aanzien van hoogleraren en docenten die voor Hapin het geld van de beurzen distribueerden. Nu wordt het geld direct aan de studenten betaald, en probeert Hapin ook in de andere universiteitssteden coördinatoren zoals Phile aan te stellen, die de vorderingen van de studenten volgen en ze begeleiden. De boekhouding wordt vanuit Utrecht gedaan en transparant verantwoord onder het kritische oog van Reinier. Voor de studenten is het een eye-opener dat het zo ook kan….

Toekomstperspectieven
“Wat zijn hun toekomstplannen?”, willen we graag van ze weten. “Gaan ze terug naar hun kampong? Blijven ze hier in Jayapura, of gaan ze hun heil elders zoeken in het buitenland?”Wat is hun perspectief hier in Papua?”
Selfi wil doorstuderen en zich specialiseren als kinderarts, maar zich ook meer verdiepen in de oude tradities van gezondheidszorg van de Papua’s en dan inderdaad terug naar de dorpen waar een enorm gebrek is aan goede zorg.
De jongeman hoopt geselecteerd te worden voor een baan bij mijnbouwgigant Freeport McMoran om zich dan later op kosten van het bedrijf in de geologie te kunnen specialiseren.
Willy reageert: “Ik wil vooral niet van een bepaalde firma of instantie afhankelijk worden, maar ongebonden inspiratie in de wereld en in mezelf opdoen voor mijn artistieke werk”
Gemeenschappelijk is dat ze allemaal in Papua willen blijven, hun land verder willen opbouwen en een grote affiniteit hebben met de rijke Papua tradities. De geschiedenisstudent en de antropoloog willen zich in die tradities verdiepen; de arts-assistent wil zich op de traditionele Papua geneeskunde oriënteren en de kunstenares wil zich in haar werk op de traditionele houtsnijkunst en boombastschilderingen baseren.
En in zekere zin gaat het ook voor de mijnbouwingenieur op: die wil immers dieper in de geologie van zijn zo grondstofrijke land duiken. Om met wijlen John F Kennedy te spreken: “Don’t ask what your country can do for you, ask what you can do for your country”.
Vereniging van alumni
In dat verband komt ook het plan ter sprake om een alumni vereniging op te zetten van afgestudeerden die (een deel van) hun studie met een beurs van Hapin hebben kunnen financieren. HAPIN zoekt vrijwilligers om een databestand op te zetten van alle honderden studenten die in de loop van de jaren een Hapin beurs gehad hebben. Er zijn advertenties gezet en er worden oproepen geplaatst, want niet alle ex-bursalen zijn nog makkelijk te traceren. De eerste reacties zijn nog niet talrijk maar wel enthousiast, vertellen Phile en Jaap.
Ook ons groepje studenten ziet er wel wat in. “Die vereniging kan misschien hulp bieden als studenten in financiële problemen komen”, zegt de één. “Nou, ik zie wel wat in een mentor-achtige functie om jongere studenten te coachen” zeggen anderen. De arts in opleiding denkt al aan een onderverdeling per studie. “Er kan dan informatie en kennis overgedragen worden op de jongere generatie. Ik zou daar zelf straks graag aan mee willen werken.” , zegt ze. “We kunnen dan wat terug doen voor de steun die wij gekregen hebben van Hapin. Het mooiste zou zijn als we uiteindelijk zelf als Papua’s dit soort ondersteuning kunnen financieren en zo continuïteit bieden aan het ondersteunen van steeds weer nieuwe lichtingen studenten.”

Met HalloBuitenland.nl kun je Jeroen, Evelien & Fokke in Indonesië echt goedkoop bellen!